Lea Sanders-Van Geldere

  • Amsterdam,
    -Vermoord in kamp-
    Sobibor,
    Lea werd 66 jaar


 

Familie


 

Gehuwd met: Elkan Sanders


 

Verhaal


 

Bij Lea Sanders-van Geldere is vooral de familiegeschiedenis een interessante aanvulling. Zij was afkomstig uit de Amsterdamse familie Van Geldere, dochter van Mozes van Geldere en Esther Ricardo. Haar zus Anna werd later bekend als Anna Nova. De gegevens over haar geboorte en overlijden zijn niet in alle bronnen gelijk: met name de vermelding van Auschwitz in een publicatie van JewishGen wijkt af van de Nederlandse registraties die haar overlijden in Sobibor plaatsen.

Lea van Geldere werd op 15 november 1876 geboren in Amsterdam. Zij was een dochter van Mozes van Geldere (1846–1900) en Esther Ricardo (1849–1923). Haar ouders trouwden in 1867. Lea groeide op in een gezin met meerdere kinderen. Tot haar broers en zussen behoorden Joseph Benjamin, David, Abraham, Rachel, Anna, Sara, Rika, Clara en Nanette. Twee van haar zussen overleden al op jonge leeftijd.

Lea was de zus van Anna van Geldere, die later trouwde met Nova en bekend werd als Anna Nova-van Geldere. Ook haar broer Joseph Benjamin van Geldere werd tijdens de Holocaust vermoord.

Huwelijk en vestiging in Zutphen

Op 24 november 1920 trouwde Lea in Zutphen met Elkan Sanders, geboren op 30 augustus 1882 in Groningen. Het echtpaar vestigde zich eind 1920 in Zutphen. Zij kregen geen kinderen.

Elkan dreef een winkel in huishoudelijke artikelen aan de Nieuwstad 5. Waarschijnlijk hebben Lea en Elkan de winkel omstreeks 1939 of 1940 beëindigd. Daarna huurden zij een gedeelte van de woning aan de Deventerweg 69. Daar woonden zij bij het uitbreken van de oorlog.

Vervolging en deportatie

Tijdens de Duitse bezetting werden Lea en Elkan als Joden vervolgd. Begin april 1943 werden zij weggevoerd. Of zij zich toen zelf moesten melden of werden opgepakt, is op basis van de beschikbare gegevens niet met zekerheid vast te stellen.

Na de oorlog werd in het overlijdensregister van Zutphen aangetekend dat Lea in Sobibor in Polen was overleden. De datum die in de Nederlandse registratie en op de persoonsvermeldingen wordt genoemd, is 7 mei 1943. Ook haar echtgenoot Elkan werd op die datum in Sobibor vermoord. Lea was 66 jaar oud.

Bronnen

  • Stolpersteine Zutphen, adresverhaal Deventerweg 69.
  • Digitaal Joods Monument, persoonsvermelding Elkan Sanders en de daarin opgenomen familiegegevens.
  • Digitaal Joods Monument, persoonsvermelding Anna Nova-van Geldere, met familiegegevens over haar ouders en broers en zussen.
  • Digitaal Joods Monument, persoonsvermelding Lea Sanders-van Geldere.
  • JewishGen, Zutphen, Netherlands – Martyrs from Zutphen & Surroundings, p. 68.
  • In Memoriam, persoonsvermelding Lea Sanders-van Geldere.
  • Sipke Paulides, bijdrage op Holocaust Namenmonument, over de naoorlogse registratie van de slachtoffers uit Zutphen en de overlijdensvermelding van Lea van Geldere.

Bronnen en verificatie

Twee belangrijke bronkwesties

  1. Geboorteplaats en -datum: Stolpersteine Zutphen, Oorlogsvermisten en de genealogische index van DutchJewry vermelden Amsterdam, 15 november 1876. JewishGen vermeldt daarentegen Altenstadt in Duitsland en 16 november 1876. Ik heb Amsterdam en 15 november aangehouden, omdat die gegevens door meerdere Nederlandse registraties worden ondersteund. Dutch Jewry
  2. Overlijdensregistratie: JewishGen vermeldt 27 november 1942 in Auschwitz. Dat wijkt af van de Nederlandse registratie en de bronnen die Lea met Elkan verbinden aan Sobibor op 7 mei 1943. De naoorlogse Zutphense overlijdensregistratie en de vermelding bij Oorlogsvermisten ondersteunen Sobibor. De Auschwitz-vermelding lijkt daarom een foutieve of verwisselde registratie, maar ik kan de oorzaak niet vaststellen. JewishGen

Nog een onderzoeksspoor: het Digitaal Joods Monument vermeldt dat voor Lea een Liro-kaart bestaat. De originele kaarten bevinden zich bij het Nationaal Archief. Die kaart kan aanvullende informatie bevatten over haar vermogenspositie en de registratie van haar bezittingen tijdens de bezetting. Jewish Monument


 

Foto's