Heinrich Kurzmann

Heinrich Kurzmann, die Heinz werd genoemd, werd op 6 juli 1905 in Wenen geboren. Zijn moeder was Scheindel Dine Kurzmann; zijn vader is in de geraadpleegde bronnen niet bekend. In 1908 trouwde zijn moeder met Isaak Zimmerman. Uit dat huwelijk werd datzelfde jaar zijn halfbroer Sigfried Zimmerman geboren.

Vanaf 1925 verbleef Heinrich in Nederland. Hij woonde achtereenvolgens in Gorssel, Eefde en Zutphen. Waarom hij Oostenrijk verliet, is niet bekend. Bij de aanvraag van zijn paspoort in 1931 was hij stateloos en beschikte hij over een Oostenrijkse interim-pas. In die aanvraag werd New York als uiteindelijk reisdoel vermeld. (stolpersteinezutphen.nl)

In Zutphen werkte Heinrich als kantoorbediende. Vanaf 1925 tot zeker 1928 volgde hij onderwijs aan de gemeentelijke Handelsavondschool Mercurius. Hij behaalde daar verschillende diploma's, onder meer voor steno, machineschrijven, handelswetenschappen en Engelse correspondentie. (stolpersteinezutphen.nl)

Op 25 mei 1934 trouwde Heinrich in Zutphen met Ilse de Levie. Twee dagen later vond de religieuze inzegening plaats in de synagoge. De receptie werd gehouden aan de Havenstraat 49. Heinrich en Ilse waren vanuit Gorssel in maart 1934 naar Zutphen verhuisd. Vanaf hun huwelijk gingen zij wonen aan de Warnsveldseweg 54. (stolpersteinezutphen.nl)

Ilse was een dochter van Izaak de Levie en Amalia de Levie-Leffmann. Haar moeder verbleef verschillende keren als patiënte in Groot Graffel in Warnsveld. Tussen twee opnames in 1937 en 1941 woonde Amalia tijdelijk bij Heinrich en Ilse aan de Warnsveldseweg 54. (stolpersteinezutphen.nl)

In april 1941 stonden Heinrich en Ilse aan de Warnsveldseweg 54 ingeschreven. Er waren geen kinderen bij hen geregistreerd. (Joods Monument)

Op 20 januari 1943 werden Heinrich en Ilse vanaf hun woning naar Westerbork overgebracht. In Westerbork probeerde Heinrich deportatie te voorkomen door te verklaren dat hij de Roemeense nationaliteit had. Terwijl zijn identiteit en nationaliteit nog werden onderzocht, werd hij toch voor deportatie aangewezen. (stolpersteinezutphen.nl)

Heinrich werd op 27 april 1943 vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd. Op 30 april 1943 werd hij daar vermoord. Hij was 37 jaar oud. (Joods Monument)

Zijn vrouw Ilse was eerder, op 12 februari 1943, in Auschwitz vermoord.

Van Heinrich zijn twee afbeeldingen opgenomen in het Digitaal Joods Monument. Eén daarvan is afkomstig uit het paspoortregister van het Regionaal Archief Zutphen. Het betreft dus een persoonsfoto van Heinrich, opgenomen in zijn paspoortregistratie. (Joods Monument)

Bronnen

• Joodse bewoners in de Schilderswijk Zutphen – Een zoektocht naar verhalen, onderdeel Familie Kurzmann – Warnsveldseweg 54, verhaal van Esther Bánki.
• De Zutphense Kehille in het bijzonder, Een geschiedenis van Joods Zutphen, Peter Kooij, 2021, p. 256–257.
• Gerdien Verschoor, Herinnering aan huizen, verhalen van mensen / Vooronderzoek Joods Vastgoed, 2023. Deze vaste projectbron is geraadpleegd voor aanvullende gegevens over de Joodse bewoners en hun woningen.
• Heinrich Kurzmann, Digitaal Joods Monument, persoonsgegevens, beroep, familiegegevens, adres en afbeeldingen. (Joods Monument)
• Heinrich Kurzmann, Oorlogsbronnen, voor de gegevens over zijn vervolging, deportatie en overlijden.
• Regionaal Archief Zutphen, Register van verstrekte paspoorten, archiefnummer 0363, inventarisnummer 3, blad 49, gemeente Zutphen, periode 1929–1933. De daarin opgenomen pasfoto van Heinrich Kurzmann is via het Digitaal Joods Monument beschikbaar. (stolpersteinezutphen.nl)
• Zutphensche Courant, 1 mei 1925, 1 mei 1926, 30 april 1927 en 1 mei 1928, voor zijn opleidingen aan de Handelsavondschool Mercurius.
• Zutphense Courant, 9 mei 1934, voor de ondertrouwadvertentie van Heinrich Kurzmann en Ilse de Levie. (stolpersteinezutphen.nl)
• Documentatie uit de Arolsen Archives, aangehaald in het familieonderzoek, voor de deportatiegegevens.