Michael Simon Weijl
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Vlak voor of tijdens de oorlog overleden-
Amsterdam,
Michael Simon werd 73 jaar
Familie
Gehuwd met: Helena Weijl-Schaap
Kinderen: Simon Weijl, Bettie Weijl
Verhaal
Ik neem als uitgangspunt dat het gaat om Michael Simon Weijl (7 juli 1868–21 maart 1942), echtgenoot van Helena Weijl-Schaap en vader van Simon en Bettie. Het gezin woonde aan de voormalige Deventerweg 1 in Zutphen. De familiegeschiedenis is verbonden met de dameskleding- en manufacturenwinkel aan de Beukerstraat 85.
Ik controleer de persoons- en familiegegevens, de winkelgeschiedenis en zijn laatste levensjaar afzonderlijk. Daarbij raadpleeg ik ook de verplichte bronnen Digitaal Joods Monument en Oorlogsbronnen.::
Michael Simon Weijl werd op 7 juli 1868 in Zutphen geboren. Hij was de jongste zoon van Simon Weijl en Maria Prins. Hij had zes oudere broers en zusters: Saartje-Selly, Anna, Isaac, Franciska, Maurits en Petronella-Sophia.
Huwelijk en gezin
Op 10 augustus 1917 trouwde Michael in Zutphen met Helena Schaap, geboren op 5 april 1886 in Opsterland. Michael was toen 49 jaar, Helena 31. Het echtpaar kreeg twee kinderen: Simon, geboren op 25 juli 1918, en Bettie, geboren op 7 april 1923.
Het gezin woonde aan de Deventerweg 1 in Zutphen, tegenwoordig Burgemeester Dijckmeesterweg 1.
De winkel aan de Beukerstraat
De familie Weijl had een winkel in dameskleding en manufacturen aan de Beukerstraat 85. De zaak was oorspronkelijk opgezet door Merele Prins, die volgens de familieoverlevering bij haar huwelijk geld als bruidsschat had meegekregen om een winkel te beginnen. De winkel groeide uit tot een gerenommeerde zaak en was hofleverancier van koningin Emma.
Na het overlijden van Simon Weijl in 1884 en van Merele Prins in 1912 zetten Michael en Helena de onderneming voort onder de naam firma wed. S. Weijl. De winkel verkocht damesmode en witte goederen.
Michael was volgens zijn kleindochter Simone IJben geen uitgesproken zakenman. Hij was erudiet, ontwierp japonnen voor hofdames van koningin Emma en speelde viool. Hij was lid van het bestuur van de Joodse kerkenraad.
Laatste levensjaar
Michael overleed op 21 maart 1942 in het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis in Amsterdam. Hij was 73 jaar oud. In de familieoverlevering wordt zijn overlijden in verband gebracht met de zorgen over de Duitse bezetting en de gevolgen daarvan voor de Joodse bevolking. Zijn kleindochter vertelde in 2024 dat haar moeder dacht dat hij was gestorven aan een gebroken hart. Een medische doodsoorzaak is hiermee niet vastgesteld.
Na zijn overlijden bleef Helena met de kinderen achter. Zij verhuisde in de zomer van 1942 naar Amsterdam, waar ook haar dochter Bettie en andere familieleden verbleven. Helena werd in april 1943 opgepakt en op 9 april in Sobibor vermoord. Hun zoon Simon werd in 1942 bij een vluchtpoging in Frankrijk gearresteerd en op 4 september 1942 in Auschwitz vermoord. Dochter Bettie overleefde de oorlog.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument. ‘Michael Simon Weijl’, persoonsvermelding. Geboorte- en overlijdensgegevens, familieverbanden en adres Deventerweg 1.
https://www.joodsmonument.nl/nl/page/119354/michael-simon-weijl - Digitaal Joods Monument. Sara Kirby-Nieweg, ‘Michael Simon Weijl’, 1 mei 2010. Vermeldt zijn ouders, zes oudere broers en zusters, huwelijk met Helena Schaap en de winkel in damesmode en witte goederen.
https://www.joodsmonument.nl/nl/page/349130/michael-simon-weijl - Simone IJben. Toespraak bij de plaatsing van Stolpersteine aan de voormalige Deventerweg 1, 18 april 2024. Familiegeschiedenis, winkel, karakter en overlijden van Michael, en de lotgevallen van zijn gezin.
https://www.stolpersteinezutphen.nl/persoon/helena-weijl-schaap - Peter Kooij. De Zutphense kehille in het bijzonder. Een geschiedenis van Joods Zutphen, 2024. Geraadpleegd voor de context van de Joodse gemeenschap in Zutphen.
- Digitaal Joods Monument. ‘Helena Weijl-Schaap’, persoonsvermelding. Familieverbanden en gegevens over haar deportatie en overlijden.
https://www.joodsmonument.nl/nl/page/119355/helena-weijl-schaap - Digitaal Joods Monument. ‘Simon Weijl’, persoonsvermelding. Familieverbanden en gegevens over zijn arrestatie en overlijden.
https://www.joodsmonument.nl/nl/page/119353/simon-weijl
Onderzoeksnotities
- De geboortedatum van Michael staat bij het Digitaal Joods Monument op 7 juli 1868. In een tabel in een publicatie over de Zutphense kehille staat 7 augustus 1868. De persoonsvermelding van het Digitaal Joods Monument is hier gevolgd.
- De naam van Michaels moeder wordt in de genealogische persoonsbeschrijving vermeld als Maria Prins. In de toespraak van zijn kleindochter wordt zij Merele Prins genoemd. Of dit twee namen voor dezelfde persoon zijn, is op basis van de geraadpleegde bronnen niet definitief vastgesteld.
- De familieoverlevering noemt Michael 74 jaar bij zijn overlijden. Op basis van de geboorte- en overlijdensdata was hij 73 jaar.
- De medische doodsoorzaak is niet vastgesteld. De uitspraak over een gebroken hart is een weergave van de herinnering van zijn dochter, zoals door zijn kleindochter verteld.
Foto's