Bettie Weijl
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Ondergedoken,Oorlog overleefd-
Amsterdam,
Bettie werd 99 jaar
Familie
Ouders: Helena Weijl-Schaap
Verwant: Simon Weijl
Verhaal
Bettie Weijl werd op 7 april 1923 geboren in Zutphen. Zij was een dochter van Michael Simon Weijl (1868–1942) en Helena Weijl-Schaap (1886–1943). Haar broer was Simon Weijl, geboren op 25 juli 1918.
Het gezin woonde aan de voormalige Deventerweg 1, tegenwoordig Burgemeester Dijckmeesterweg 1. De familie had een winkel in dameskleding en manufacturen aan de Beukerstraat 85 in Zutphen. De zaak was oorspronkelijk opgezet door haar grootouders Simon Weijl en Merele Prins en werd later voortgezet door haar ouders.
Bettie was vanaf haar veertiende lid van de Joodse jeugdorganisatie Libie Bemizrach in Zutphen. In 1938 werd zij secretaris van het bestuur. Zij hield een notulenboek en ledenlijst bij.
Haar vader overleed op 21 maart 1942 in het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis in Amsterdam. Haar moeder verhuisde in de zomer van 1942 naar Amsterdam. In april 1943 werd zij daar opgepakt en via de Hollandse Schouwburg en Westerbork naar Sobibor gedeporteerd. Zij werd op 9 april 1943 vermoord.
Haar broer Simon probeerde samen met zijn moeder en Bettie naar het buitenland te vluchten. Bettie wilde haar uitgeputte moeder niet alleen achterlaten. Simon ondernam uiteindelijk alleen een vluchtpoging. Hij werd aangehouden en via de gevangenis in Lille en kamp Vught naar Auschwitz gebracht, waar hij op 4 september 1942 werd vermoord.
Bettie nam het werk van haar broer over als dienstbode bij de familie Kroonenberg. Door haar werk voor dit gezin en haar werkzaamheden in Joodse ziekenhuizen had zij een Sperre, waardoor deportatie voorlopig werd uitgesteld. Volgens de toespraak van haar dochter bij de Stolpersteenlegging ontkwam Bettie ten minste acht keer op het nippertje aan deportatie.
In maart 1944 dook zij onder bij mensen die via haar vader waren gevonden. Zij overleefde de oorlog.
Bettie Weijl overleed op 19 juli 2022 in Amsterdam. Zij werd 99 jaar.
Geraadpleegde bronnen
- Stolpersteine Zutphen – Bettie Weijl — geboorte, familie, woonadres en bronnen.
- Stolpersteine Zutphen – Burgemeester Dijckmeesterweg 1 — de toespraak van dochter Simone IJben bij de Stolpersteenlegging op 18 april 2024. De daarin beschreven persoonlijke herinneringen zijn als getuigenis weergegeven.
- Joods Monument – Bettie Binot Weijl — persoonsvermelding.
- Oorlogsbronnen – Bettie Weijl — persoonsvermelding.
Foto's