Betty Snatager-Polak
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Den Haag,
-Vermoord in kamp-
Sobibor,
Betty werd 29 jaar
Familie
Gehuwd met: Herman Snatager
Kinderen: Emanuel Snatager
Verwant: Julie Snatager-Wallerstein, David Snatager
Verhaal
Voor Betty Polak (1914), echtgenote van Herman Snatager, zijn al enkele gegevens uit het onderzoek naar Herman bekend: zij werd geboren in Den Haag, was een dochter van Abraham Polak en Dina Boekbinder en trouwde op 11 december 1940 met Herman. Ik zoek aanvullend naar haar jeugd, gezin van herkomst en eigen vervolgingsgeschiedenis, zodat de biografie niet alleen op de gegevens over haar huwelijk steunt.De bronnen geven een redelijk samenhangend beeld van Betty's leven vanaf haar huwelijk. Over haar jeugd en haar familie in Den Haag is nog weinig met zekerheid gevonden.
Betty Polak werd op 12 maart 1914 geboren in Den Haag. Ze was een dochter van Abraham Polak en Dina Boekbinder. Haar vader was winkelier in toiletartikelen. Over haar jeugd en eventuele broers en zussen zijn tot nu toe geen betrouwbare gegevens gevonden.
Op 11 december 1940 trouwde Betty in Den Haag met Herman Snatager, een handelsreiziger uit Zutphen. Na hun huwelijk ging zij bij Herman en zijn moeder Julie Snatager-Wallerstein wonen aan de Raadhuissteeg 8 in Zutphen.
Herman zette na het overlijden van zijn vader de groothandel in naaiartikelen, E. Snatager & Co, voort. Betty hielp samen met haar schoonmoeder Julie de zaak draaiende te houden. In oktober 1941 verbleef Herman tijdelijk bij Anna Visser in Wapenveld, nadat hij daar tijdens een zakenbezoek had gehoord over de razzia op Joodse mannen in Zutphen. Hij keerde in januari 1942 terug naar Betty. In februari van dat jaar werd de onderneming door de bezetter onteigend. Herman ging vervolgens werken in de bakkerij van zijn oom David Snatager aan de Nieuwstad.
In september 1942 bleek Betty zwanger. Op 17 november 1942 vond in Zutphen een grote razzia plaats waarbij onder anderen de familie van de bakkerij aan de Nieuwstad werd opgepakt. Betty en Herman bleven toen nog buiten de deportatie. Eind januari 1943 werd ook Hermans moeder Julie opgehaald en naar Auschwitz gedeporteerd.
Op 22 maart 1943 werden Betty en Herman gearresteerd en naar kamp Westerbork gebracht. Betty was toen ruim zeven maanden zwanger. Bij aankomst werden zij in afzonderlijke barakken ondergebracht, maar ze konden elkaar na het werk ontmoeten.
Op 9 mei 1943 beviel Betty in Westerbork van een zoon, Emanuel. Het echtpaar liet de geboorte bekendmaken in het Joodsche Weekblad van 21 mei 1943. Emanuel overleed op 26 mei 1943. Zijn as werd later bijgezet op de Joodse begraafplaats in Diemen.
Betty en Herman werden op 23 juli 1943 in Sobibor vermoord. Betty was 29 jaar oud.
Bronnen
- Haags Gemeentearchief, Burgerlijke Stand, huwelijksakte A1297, 11 december 1940. Via Open Archieven.
- Oorlogsvermisten, persoonsvermelding Betty Polak.
- Peter Kooij, De Zutphense Kehille in het bijzonder. Een geschiedenis van Joods Zutphen, Stichting Nobilis i.s.m. Historische Vereniging Zutphen, april 2024.
- JewishGen, “Zutphen, Netherlands”, slachtofferlijst.
- Joodsche Weekblad, 21 mei 1943, geboorteadvertentie van Emanuel Snatager.
- Stolpersteine Zutphen, persoonsvermeldingen Herman Snatager en Emanuel Snatager.
Bronkritische opmerkingen
- De geboortedatum 12 maart 1914 wordt vermeld door Oorlogsvermisten en de genealogische registratie van de familie Snatager. De huwelijksakte bevestigt dat Betty in 1914 geboren moet zijn, maar geeft geen exacte geboortedatum.
- De huwelijksakte noemt haar ouders als Abraham Polak en Dina Boekbinder. De verdere familiegeschiedenis van dit gezin is nog niet vastgesteld.
- Het woonadres was Raadhuissteeg 8. In het verhaal op de persoonsvermelding van Herman staat op enkele plaatsen ten onrechte nummer 18.
- De beschrijving van haar dagelijkse leven en de gebeurtenissen in Zutphen is deels gebaseerd op de reconstructie bij het verhaal over Herman. Voor Betty zelf zijn nog weinig zelfstandige persoonlijke bronnen gevonden.
Direct geraadpleegde online bronnen:
Foto's
