Abraham Mozes
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Vermoord in kamp-
Midden-Europa,
Abraham werd 47 jaar
Familie
Ouders: Isaak Mozes, Anna Mozes-Doodewaard
Verhaal
Abraham Mozes werd op 28 augustus 1896 in Zutphen geboren. Hij was de oudste zoon van Isaäk Mozes en Elisabeth Doodewaard. Hij had een zus, Marie, geboren in 1897. Na het overlijden van zijn moeder in 1902 hertrouwde zijn vader met haar zus Anna Doodewaard. Uit dat tweede huwelijk werden nog drie kinderen geboren: Daniël, Belitje (Bela) en Herman.
Abraham vestigde zich in 1937 aan de Kuiperstraat 39 in Zutphen. Over zijn beroep en verdere levensloop is weinig gedocumenteerd. In een lokale reconstructie wordt hij genoemd als een van de Joodse inwoners van dit deel van de Kuiperstraat.
Gezin en jeugd
Abraham was de oudste zoon van Isaäk Mozes en Elisabeth Doodewaard. In 1897 werd zijn zus Marie geboren. Zijn moeder overleed in 1902. Zijn vader hertrouwde vervolgens met Anna Doodewaard, een zus van Elisabeth. Uit dit tweede huwelijk werden drie kinderen geboren: Daniël (1903), Belitje (1908), die Bela werd genoemd, en Herman (1913).
Zijn vader had een winkel aan de Nieuwstad in Zutphen, onder de naam De Nieuwe Bazar.
Werk en gezin
In de jaren twintig vertrok Abraham naar Duitsland. Hij werkte daar als handelsreiziger in koffie. In Mülheim an der Saar leerde hij Bertha de Levie kennen. Zij trouwden op 23 augustus 1925.
Na hun huwelijk vestigden zij zich in Eefde. Abraham werkte daar als handelsreiziger in zeep. Op 4 april 1926 werd hun zoon Izak geboren.
Het huwelijk werd op 21 februari 1935 door de rechtbank in Zutphen ontbonden. Abraham werd toen als koopman geregistreerd. Bertha vertrok met hun zoon Izak. Zij trouwde later met Marcus Polak uit Goor.
In 1937 keerde Abraham terug naar Zutphen. Hij ging wonen aan de Kuiperstraat 39.
De oorlogsjaren
Na de Duitse inval kreeg Abraham te maken met de anti-Joodse maatregelen. Hij moest een Jodenster dragen, waarvoor hij één gulden betaalde. Ook moest hij zijn radio inleveren.
Op 17 november 1942 werd Abraham tijdens een grootschalige arrestatie van Joodse inwoners uit Zutphen opgepakt. Hij werd de volgende dag ingeschreven in Kamp Westerbork. Op 24 november 1942 werd hij vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd.
Als overlijdensdatum werd later 31 maart 1944 vastgesteld. De plaats van overlijden werd geregistreerd als Midden-Europa. Wat er precies met Abraham is gebeurd na zijn deportatie, is niet bekend.
Bronnen
- Sander Grootendorst, ‘Aangrijpende verhalen bij Zutphense Stolpersteine’, Achterhoek Nieuws, 22 april 2024. Bevat de reconstructie van Menno Tamminga over Abrahams familie, verblijf in Duitsland, huwelijk, beroep, zoon, terugkeer naar Zutphen, arrestatie en deportatie. Artikel in Achterhoek Nieuws
- JewishGen, Zutphen, Netherlands, p. 66. Vermeldt Abraham Mozes, zijn geboortedatum en -plaats en de geregistreerde overlijdensdatum en -locatie. JewishGen – Zutphen
- Digitaal Joods Monument – Herman Mozes. Vermeldt Abraham als broer en geeft de familieverhoudingen met Isaak Mozes, Anna Doodewaard en de andere kinderen. Er is via deze pagina geen afzonderlijk inhoudelijk gecontroleerd persoonsrecord van Abraham beschikbaar. Digitaal Joods Monument – Herman Mozes
Onzekerheden en beperkingen
- De precieze omstandigheden van zijn overlijden zijn onbekend. De datum 31 maart 1944 is een later vastgestelde datum, niet een gedocumenteerde datum waarop zijn overlijden daadwerkelijk is waargenomen.
- De transportdatum naar Auschwitz is 24 november 1942. De beschikbare gegevens geven geen informatie over zijn verblijf en lot na aankomst.
Foto's