Suse Leiser - Schild
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Holzminden Magdeburg,
-Deportatie overleefd, Oorlog overleefd-
Familie
Verhaal
Suse Leiser-Schild overleefde de deportatie naar Auschwitz en de daaropvolgende gevangenschap in het kampensysteem. Haar levensloop na de oorlog is opvallend goed gedocumenteerd in een recente biografische reconstructie van het Berlijnse Stolpersteine-project.
Suse Schild werd op 31 augustus 1915 geboren in Holzminden, Duitsland. Voor haar vlucht uit Duitsland woonde zij in Magdeburg. In de Zutphense adresgegevens wordt zij vermeld op Martinetsingel 11.
Op 21 mei 1943 trouwde zij in kamp Westerbork met Wilhelm Leiser, een uit Breslau afkomstige Duitse vluchteling die sinds 1940 in het vluchtelingenkamp Westerbork verbleef. Op 14 september 1943 werden Suse en haar echtgenoot vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd.
In Auschwitz werd Suse ondergebracht in Block 10. Daar werden medische experimenten uitgevoerd op vrouwelijke gevangenen, waaronder sterilisatieproeven. Suse overleefde deze gevangenschap. Haar echtgenoot Wilhelm werd geselecteerd voor dwangarbeid in Auschwitz-Monowitz. Hij overleed vermoedelijk in december 1943 aan een longontsteking.
Bij de ontruiming van Auschwitz in januari 1945 werd Suse naar het concentratiekamp Ravensbrück overgebracht en vervolgens naar het buitenkamp Malchow in Mecklenburg. Daar werd zij in mei 1945 bevrijd.
Begin 1946 keerde zij terug naar Berlijn. In november 1947 emigreerde zij via Nederland naar Argentinië, waar haar moeder en broer woonden. Tot 1951 verbleef zij bij haar broer. Daarna verhuisde zij naar Brazilië.
Suse Leiser overleed in 1968, op 52-jarige leeftijd, in Porto Alegre, Brazilië. De biografische reconstructie vermeldt kanker als doodsoorzaak.
Bronnen
- Stolpersteine Berlin – Wilhelm Leiser — biografische reconstructie door Christiana Hoppe. Bevat gegevens over Suse Schild, haar huwelijk, deportatie, gevangenschap, bevrijding, emigratie en overlijden. De tekst noemt ook de gebruikte archiefbronnen. stolpersteine-berlin.de
- FHXB Friedrichshain-Kreuzberg Museum – Stolpersteinverlegung am 27. März 2026 — beknopte biografische gegevens over Suse Schild en Wilhelm Leiser. FHXB-Museum
- Oorlogsbronnen – persoons-/tijdlijnrecord — een recordverwijzing is gevonden, maar de inhoud was bij raadpleging niet toegankelijk door een verificatieblokkade.
- Digitaal Joods Monument: geen afzonderlijke persoonsregistratie van Suse Leiser-Schild gevonden. Wel verwijst de Berlijnse biografie naar de persoonsregistratie van haar echtgenoot Wilhelm Leiser.
Onzekerheden en aandachtspunten
- De vermelding van Martinetsingel 11 is gebaseerd op de Zutphense adresgegevens. De oorspronkelijke bevolkingsregistratie is hier niet onafhankelijk ingezien.
- De Berlijnse biografie geeft 1968 als overlijdensjaar, maar geen exacte overlijdensdatum.
- De gegevens over de medische experimenten en de gevolgen daarvan zijn afkomstig uit de Berlijnse biografische reconstructie. Een afzonderlijke medische of kampregistratie van Suse is hier niet geraadpleegd.
- De huwelijksdatum 21 mei 1943 en deportatiedatum 14 september 1943 zijn expliciet vermeld in de Berlijnse biografie. stolpersteine-berlin.de
Foto's