Judith (Judik, Judy) de Winter

  • Zutphen,
    -Ondergedoken,Deportatie overleefd, Oorlog overleefd-
    Amstelveen,
    Judith werd 91 jaar


 

Familie


 


 

Verhaal


 

Judith de Winter, binnen haar familie Judik genoemd, werd op 27 oktober 1928 geboren in Zutphen. Zij was de enige dochter van Emanuel de Winter (1889–1944) en Rosa Levy (1905–1985). Haar ouders trouwden op 7 september 1927 in Wisch. Het gezin woonde aan de Coehoornsingel 10 in Zutphen.

Begin april 1943 dook het gezin onder bij een boerenfamilie in de Achterhoek. Aanleiding was het verbod voor Joden om nog in de provincie Gelderland te wonen. Het gezin verbleef ruim een jaar op het onderduikadres. Op 16 juli 1944 werd het ontdekt en werden Emanuel, Rosa en Judik gearresteerd. Na verhoor in Velp werden zij overgebracht naar het Huis van Bewaring in Arnhem.

Op 22 juli 1944 werd het gezin naar doorgangskamp Westerbork gebracht. Daar kwamen zij terecht in strafbarak 67. In Westerbork ontmoette Judik Anne Frank en de andere onderduikers uit het Achterhuis.

Op 3 september 1944 werd Judik met haar ouders en de acht onderduikers uit het Achterhuis naar Auschwitz gedeporteerd. Het transport kwam op 6 september aan. Bij de selectie werden Judik en haar moeder uitgekozen voor dwangarbeid. Haar vader Emanuel werd diezelfde dag vermoord. Judik kreeg het registratienummer A25251 op haar arm getatoeëerd. Zij verbleef met haar moeder in barak 29 van Auschwitz-Birkenau.

Op 26 oktober 1944 werd Judik geselecteerd voor transport naar Kratzau, tegenwoordig Chrastava in Tsjechië. Daar moest zij in een munitiefabriek granaten vullen. Ze sloot zich aan bij een groep Franse vrouwen die elkaar in het kamp ondersteunden.

Op 8 mei 1945 werd Kratzau door het Sovjetleger bevrijd. Judik reisde via Reichenberg (Liberec), Praag, Pilsen en Bayreuth naar België. Op 31 mei 1945 werd zij in een klooster in de omgeving van Roermond herenigd met haar moeder, die Auschwitz eveneens had overleefd.

Judith de Winter overleed op 11 augustus 2019 in Amstelveen.

Bronnen

  1. Anne Frank Stichting, Kennisbank, Judik Salomon-de Winter. Bevat de levensloop, gegevens over onderduik, arrestatie, deportatie, kampen en bevrijding. De biografie verwijst naar het interview met Judith van 8 november 1994 en naar de overige onderliggende bronnen.
    Anne Frank Stichting – Judik Salomon-de Winter
  2. Anne Frank Stichting, Getuigenarchief, interview met Judy Salomon-de Winter, 8 november 1994. Geraadpleegd via de bronverwijzingen in de biografie van de Anne Frank Stichting.
  3. Rosa de Winter-Levy, Aan de gaskamer ontsnapt! Het satanswerk van de S.S.: relaas van het lijden in en de bevrijding uit het concentratiekamp Birkenau bij Auschwitz, Doetinchem: Misset, 1945, in het bijzonder p. 6–13 en p. 44. Rosa beschrijft onder meer de arrestatie, het verblijf in Westerbork en Auschwitz en de hereniging met haar dochter.
  4. Bas von Benda-Beckmann, Na het Achterhuis. Anne Frank en de andere onderduikers in de kampen, Amsterdam: Querido, 2020, p. 196 en p. 208–209. Over het verblijf in Auschwitz-Birkenau en het transport naar Kratzau.
  5. Arolsen Archives, persoonskaart Judi de Winter. Geraadpleegd via de bronverwijzingen in de biografie van de Anne Frank Stichting.
  6. Anne Frank Stichting, Kennisbank, Rosa de Winter-Levy. Aanvullende informatie over de familie, de oorlogservaringen van Rosa en de naoorlogse hereniging met Judith.
    Anne Frank Stichting – Rosa de Winter-Levy
  7. Gelders Archief, huwelijksakte Rosa Levy en Emanuel de Winter, 7 september 1927, gemeente Wisch, toegang 0207A, inv.nr. 12554-05, aktenr. 62.

 


 

Foto's