Johanna Schulman
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Hilversum,
-Vermoord in kamp-
Auschwitz,
Johanna werd 53 jaar
Familie
Verhaal
Johanna Schulman (1889–1942) werd op 31 mei 1889 geboren in Hilversum. Zij woonde tijdens de bezetting in Zutphen, aan de Deventerweg 141, samen met Mozes Elzas. Zij werd op 3 december 1942 in Auschwitz vermoord.
Biografie
Johanna Schulman werd op 31 mei 1889 geboren in Hilversum. Zij was een dochter van Lion Schulman (1851–1943), kunstschilder en kunsthandelaar, en Anna Frank (1860–1926). Zij had drie broers en zussen: Louis, David en Margot.
Johanna woonde in Zutphen samen met Mozes Elzas (1880–1943), koopman in horloges en klokken. Zij verbleven aan de Deventerweg 141. In de registratie van het Digitaal Joods Monument wordt Johanna als echtgenote van Mozes vermeld. Andere bronnen beschrijven haar als huishoudster. De precieze aard van hun relatie is daarom niet geheel eenduidig gedocumenteerd.
Op 2 maart 1942 werden de woning aan de Deventerweg 141 en een ander pand van Mozes Elzas door de bezetter in beheer genomen. Het woonhuis aan de Deventerweg werd in 1942 verkocht. Daarmee verloor Mozes de zeggenschap over zijn bezit.
Johanna werd op 18 november 1942 naar kamp Westerbork overgebracht. Op 30 november vertrok zij met een transport naar Auschwitz, waar zij op 3 december 1942 werd vermoord. Zij was 53 jaar oud.
Mozes Elzas werd later gedeporteerd. Hij kwam op 15 december 1942 in Westerbork aan en werd op 14 september 1943 op transport gesteld naar Auschwitz. Hij werd daar op 17 september 1943 vermoord.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument, persoonsvermelding Johanna Schulman en Mozes Elzas.
- John Stienen, De Zutphense Kehille in het bijzonder, overzicht van Joodse slachtoffers in Zutphen.
- Gerdien Verschoor, Joodse burgers in Zutphen: onteigening en rechtsherstel, Radboud Universiteit.
- Oorlogsdoden Oldenzaal, persoonsvermelding Mozes Elzas.
- Joods Amsterdam, biografie Lion Schulman.
Onzekerheden
- De bronnen verschillen in de aanduiding van Johanna als echtgenote of huishoudster van Mozes Elzas. Een huwelijksakte is nog niet gevonden.
- Haar verblijfplaats vóór haar vestiging in Zutphen is nog niet volledig gereconstrueerd.
Bronnen en aanvullend materiaal
- Digitaal Joods Monument – Mozes Elzas en Johanna Schulman
- Oorlogsdoden Oldenzaal – Mozes Elzas
- Joodse burgers in Zutphen: onteigening en rechtsherstel (Radboud Universiteit)
- Lion Schulman – Joods Amsterdam
- Overzicht Joodse slachtoffers Zutphen – De Zutphense Kehille
Onderzoeksnotitie
Een interessante aanvulling is dat Johanna uit een bekende Hilversumse kunstenaarsfamilie kwam. Haar vader Lion Schulman was kunstschilder en kunsthandelaar. Haar broer David was eveneens kunstschilder en woonde later in Laren. Dit biedt een mogelijke ingang voor verder onderzoek naar Johanna's leven vóór haar komst naar Zutphen. joodsamsterdam.nl
Foto's