Izak Maurits ''Ivy' Philips
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Ondergedoken,Oorlog overleefd-
,
Izak Maurits ''Ivy' werd 90 jaar
Familie
Verhaal
De zoekopdracht levert een belangrijke externe bron op: het Nationaal Onderduikmuseum heeft een pagina over Ivy Philips. Die open ik voor details.
De museumpagina laadt het verhaal niet volledig, maar de zoekfragmenten bevatten de kern. Nog één gerichte check op een extern bevestigde overlijdensdatum:
Alle materiaal is binnen. De biografie:
Izak Maurits Philips, roepnaam Ivy, groeide op in Zutphen als oudste zoon van Simon Philips en Heintje (Henny) Philips-Rozendaal. Zijn vader was in 1894 in Zutphen geboren, zijn moeder in 1902 in Borculo. Het gezin woonde aan de Boompjeswal 8 en bestond verder uit zijn jongere broer Maurits Henri (roepnaam Maurits), geboren in 1935. Zijn grootouders aan vaderszijde, Izak Philips en Eva Philips-Weijel, waren in 1890 in Zutphen getrouwd en overleden vóór de oorlog. Aan moederszijde behoorde hij tot de familie Rozendal: grootvader Markus overleed in juni 1940, grootmoeder Marianne Frank verhuisde naar het Arnhemse tehuis Bet Zikna en overleed daar in oktober 1942. Tante Henriette Frankenhuis-Rozendal kwam in 1943 om.
Geboortedatum Over zijn geboortedatum bestaan tegenstrijdige gegevens. In de bronnen die het Digitaal Joods Monument als gezinskind voert, ontbreekt zijn geboortedatum; een regionale publicatie noemt 1926 als geboortejaar. De veel gebruikte datum 10 januari 1928 kon tot nu toe niet uit een zelfstandige, publieke bron worden bevestigd en blijft daarom voorlopig onzeker.
1942: de familie valt uit elkaar Ivy was op school in Arnhem toen zijn vader in november 1942 werd gearresteerd. Simon Philips was gepakt na de aanhouding van een koerier met een vals persoonsbewijs, zat een week op het politiebureau in Zutphen en een week bij de SD in Arnhem, en werd op 26 november 1942 — niet als strafgeval, via een bekende Duitse SD-officier — naar Kamp Westerbork overgebracht. Ivy's schoolrector waarschuwde hem; hij reed zijn vader tot in Zutphen achterop de fiets en nam daar afscheid van hem. Die dag zag hij zijn vader voor het laatst. Simon werd op 12 december 1942 vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd en daar direct na aankomst op 15 december vermoord.
Vader, moeder en zoon Maurits hadden in 1942 al onderduikplannen; die werden uitgesteld door het plotselinge overlijden van grootmoeder Rozendal-Frank. Heintje en Maurits Henri werden in juni 1943 via het Vughtse kindertransport en Kamp Westerbork op transport gezet en op 11 juni 1943 in Sobibor vermoord. Aan de moeder wordt een opstelling toegeschreven waarbij zij zich met haar jongste zoon meldde, in de verwachting dat het mee zou vallen; dat beeld past slecht bij het latere transportverloop en staat daarin tegenover het achtereenvolgens via Vught en Westerbork lopende kindertransport. Ivy was op dat moment al weg.
Onderduik in de Achterhoek Ivy vluchtte op vijftienjarige leeftijd samen met zijn vriend Frits Cohen uit Zutphen. In de Achterhoek, bij het grensdorp Dinxperlo, deden de twee zich voor als studenten Jan Klinkenberg en Frits Verwey, die zich aan de Arbeidseinsatz wilden onttrekken; hun persoonsbewijzen waren daarvoor vervalst. Via de dames Jolink vond hij onderdak bij de familie Groot Nibbelink op de Roesse in De Heurne, waar hij als boerenknecht werkte. Zo overleefde hij als enige van het gezin de oorlog. Deze gegevens komen uit nieuwe bronnen buiten het projectbronnenbestand en zijn als zodanig gemarkeerd in de bronnenlijst.
Na de oorlog Ivy Philips bleef zijn onderduikgeschiedenis zijn leven lang actief vastleggen en delen. In 2012 schonk hij zijn zakagenda's uit 1943–1945, dagboeken en foto's aan het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten. In 2015 werden zijn oorlogsbelevenissen in boekvorm gepubliceerd onder de titel Hallo, ken je me niet meer?; het verhaal werd opgenomen in de Onderduik- en Schuilroute door Aalten en Dinxperlo, die in 2015 werd gepresenteerd. Hij overleed volgens de lokaal beschikbare gegevens op 1 januari 2018; een onafhankelijke bevestiging van die datum is nog niet gevonden. Gegevens over zijn naoorlogse gezinsleven blijven beperkt tot publiek gedocumenteerde feiten.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument: persoonspagina's Simon Philips, Heintje Philips-Rozendaal en Maurits Henri Philips, inclusief gezinspagina en adrespagina Boompjeswal 8 (standaardbron).
- JOKOS-dossier 34842 en L-claim 9264/12711 (dossierverwijzingen, niet geraadpleegd).
- Aanvullende bronnen (nieuw, buiten de projectbronnenlijst): Nationaal Onderduikmuseum, "Ivy Philips" (institutioneel, museumcollectie) en Streekgids, "Onderduiken centraal in Aalten" (regionaal nieuws, 2015).
- Oorlogsbronnen.nl: de tijdlijnen zijn niet toegankelijk (robotverificatie), dus kon niet gecontroleerd worden.
Nog te onderzoeken
- Externe bevestiging van de geboortedatum 10 januari 1928 en van het overlijden op 1 januari 2018 (bijvoorbeeld via een rouwadvertentie, begraafplaatsregister of het Nationaal Onderduikmuseum).
- Volledige tekst van het JM-verhaal over het gezin (verhaalpagina 573421) en eventuele vermelding van Ivy in Dat doe je gewoon (Mendelson & Kooij) — de onderduikverhalenbundel beslaat vooral Zutphense adressen; het gezin woonde aan de Boompjeswal, buiten de Schilderswijk.
- Duiding van het geboortejaar 1926 versus 1928, en van de tegenstrijdige weergave van het vertrek van moeder en broertje.
Foto's