Irma Vles
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Oorlog overleefd-
Familie
Verhaal
De scan is goed leesbaar. Een paar details wil ik nog scherper laten bekijken, want ze zijn cruciaal voor de duiding.
De kaart is ontcijferd en levert veel nieuws op. Nog één check: het adres op de kaart (Lange Hofstraat) komt ook bij de familie Vles voor — ik vergelijk het met de adresgegevens op het Joods Monument.
Hier is de bijgewerkte biografie, met de Joodse Raad-kaart als nieuwe kernbron.
Irma Vles werd op 12 februari 1895 in Zutphen geboren. In Zutphen woonden meerdere Vles-gezinnen; bij welk gezin Irma hoort, kon uit de beschikbare registraties niet worden vastgesteld. Op haar Joodse Raad-kaart staat zij ingeschreven aan de Lange Hofstraat 11 — dezelfde straat waar ook de familie Vles van Jacob Joseph Vles en Elisabeth van Meer woonde, onder wie haar dochter Edi op nummer 5, in 1943 in Auschwitz vermoord. Een directe familierelatie is daarmee niet bewezen, maar de adresnabijheid maakt die relatie aannemelijk.
Apothekersassistente
Irma werkte als apothekersassistente; op haar kaart staat haar beroep vermeld als "ass. apothekeres", met als diploma's apothekerassistente en gediplomeerd leerling van het Rode Kruis. Als jonge vrouw werkte zij ver van huis: op 24 januari 1919 werd zij in het Brabantse Princenhage (thans deel van Breda) ingeschreven in het bevolkingsregister, komend vanuit Vlissingen, werkend als dienstbode. Op 29 november 1921 vertrok zij naar Rotterdam.
Oorlogsjaren
In de bezettingsjaren woonde Irma terug in Zutphen, aan de Lange Hofstraat 11. Op haar Joodse Raad-kaart staat bij "gesperrte wegen" genoteerd dat zij géén sperr had — geen van de tijdelijke vrijstellingen die deportatie konden afwenden. Onder "algemene opmerkingen" noteerde de Raad: "wenscht geen inl. te geven" — zij weigerde informatie te geven. Hoe zij de deportaties precies ontweek, is niet bekend; zij werd in ieder geval niet gedeporteerd.
Na de oorlog
Op de kaart zijn na-oorlogse aantekeningen van de opsporings- en registratiebureaus aangebracht. De belangrijkste daarvan dateert van 22 april 1946 en plaatst haar in Rotterdam — daarmee staat vast dat Irma de oorlog heeft overleefd. Een latere aantekening ("met – 17.10.63") is vermoedelijk een controle- of verificatienotitie; de korte afkorting is niet eenduidig te ontcijferen. Uit een op de kaart genoteerde verwijzing ("Volgens AA 2687") blijkt dat de bureaus haar adresgegevens langs een tweede administratie hebben gecontroleerd. Haar verdere levensloop na 1946 is niet digitaal teruggevonden.
Bronnen
Standaardbronnen:
- Joodsche Raad-cartotheek, kaart Irma Vles (particuliere scan in bezit van de opdrachtgever; origineel in de Joodsche Raad-cartotheek, scans online via Arolsen Archives): beroep, adres, sperr-gegevens en na-oorlogse aantekeningen.
- Joods Monument — Edi Vles en Abraham Jacob Vles (context familie Vles, Lange Hofstraat 5); Irma zelf komt niet in het Joods Monument voor, in overeenstemming met haar overleving.
- JewishGen, Zutphen Martyrs-lijst — zut061: geen vermelding van Irma Vles.
Aanvullende bronnen:
- Open Archieven (brontype: archiefdataset bevolkingsregisters) — registratie Princenhage: Irma Vles, geb. Zutphen 12-2-1895, ingekomen uit Vlissingen 24-1-1919, vertrokken naar Rotterdam 29-11-1921.
Nog te onderzoeken
- Geboorteakte Irma Vles, burgerlijke stand Zutphen 1895 (Gelders Archief / Erfgoedcentrum Zutphen) — om haar ouders en daarmee de band met de Vles-takken vast te leggen.
- Het huisnummer op de kaart is mogelijk "11" of "11a"; het Joods Monument kent adrespagina's voor beide — controleren welke bewoners daar staan vermeld.
- De onontcijferde afkorting bij de aantekening "17.10.63" (nogmaals met loep of grotere scan bekijken).
- Rotterdam: bevolkingsregister 1921–1940 en na 1945, huwelijks- en overlijdensakten (Stadsarchief Rotterdam) — haar verdere levensloop; de kaartnote "RT. 22/4.46" geeft Rotterdam als vertrekpunt.
- Zutphen: bevolkingsregister ~1940 (Erfgoedcentrum Zutphen) — wanneer zij vanuit Rotterdam terugkeerde naar Zutphen.
Eén waarneming ter overweging: haar adres, Lange Hofstraat 11, lag enkele deuren van Edi Vles (nummer 5) — als blijkt dat zij familie waren, zou een Stolpersteine-aanvraag bij haar adres een logisch vervolg zijn, aangezién zij de oorlog juist overleefde.
Foto's