Greta Lina (Greetje) Marx - Sanders

Helmut Marx en Greta-Lina Sanders zijn op 20 juli 1942 richting Zwitserland gevlucht en wisten op 5 september 1942 illegaal de grens bij Genève over te steken. Het echtpaar had aanvankelijk andere plannen: in Amsterdam hadden ze een visum en een paspoort voor Santa Domingo weten te verkrijgen, ze beschikten echter niet over een uitreisvisum. De Duitse bezetter had de papieren in 1941 geconfisqueerd en na de oproep zich te melden voor werkkampen in het oosten in juli 1942 besloten zij Nederland te verlaten.

De eerste drie weken na aankomst in Zwitserland verbleven zij vanwege quarantainemaatregelen in het Hospiz zur Heimat en in verschillende Jeugdherbergen, vanaf 1 oktober zaten ze onder meer in Eriswil en Bienenberg. Het is niet duidelijk hoe lang het echtpaar samen heeft mogen of willen zijn. Correspondentie in het dossier van Grete-Lina van februari 1943 laat zien dat ze via het Nederlandse Gezantschap  meer dan  4 x heeft gevraagd om vanuit Lager Bienenberg overgeplaatst te mogen worden naar het kamp in Clarens. Zij werkte daar, naar genoegen van de kampleiding, bij het 'Lagerbureau'. Vermoedlijk deed ze daar dus adminstratief werk, maar ze bleef in Nienenberg wonen. Pas in juni 1944 wordt ze overgeplaatst naar Interniertenheim Brissago. Ze was toen ziek.

Uit correspondentie van Helmut blijkt dat hij in 1943 onder andere in het vluchtelingenkamp Girenbad (in canton Aarau) zat en in later in het Arbeitslager Olsberg. Helmut, die in Nederland de Landbouwschool had gedaan en als leraar actief was geweest bij de Palestina Pioniers in Deventer, heeft veel moeite gedaan om in het winterseizoen 1944/45 een cursus ‘Landwirtschaft’ te mogen volgen. Hij krijgt daar uiteindelijk toestemming voor.

Na de bevrijding keert Grete-Lina eerder naar Nederland terug dan haar echtgenoot. Vluchtelingen moesten het land eigenlijk zo snel mogelijk verlaten. Grete vertrekt uiteindelijk op 4 november 1945 vanuit Basel naar Nederland. Helmut moet ook mee, maar hij laat weten dat hij op doktersadvies (nog) niet mag reizen. Hij heeft op 28 september een hernia-operatie ondergaan. Hij zal uiteindelijk op 21 december 1945 naar Nederland terugkeren.

Helmut overleed in mei 1963. Grete hertrouwde met Abraham Oppenheimer en emigreerde daarna naar Israel.