Eduard Noach
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Ondergedoken,Vermoord in kamp-
Mauthausen,
Eduard werd 33 jaar
Familie
Gehuwd met: Anna Noach-Theeboom
Kinderen: Sara Noach, Philip Noach, Eddy Catharina Noach
Verhaal
De levensgeschiedenis van Eduard Noach is vrij goed te reconstrueren. Vooral de razzia van oktober 1941, zijn deportatie naar Mauthausen en de daaropvolgende onderduikgeschiedenis van zijn vrouw en kinderen zijn van belang.
Een belangrijk gegeven is dat Eduard al in 1941 werd vermoord. Zijn vrouw Anna bleef met drie jonge kinderen achter. Zij probeerde hen uit handen van de bezetter te houden, maar uiteindelijk werden ook zij opgepakt en gedeporteerd.
Eduard Noach werd op 28 december 1907 geboren in Zutphen. Hij was een zoon van Salomon Abraham Noach (1878–1945) en Sara Berg (1876–1942). Zijn ouders gingen in 1919 uit elkaar. Eduard had verschillende broers en zussen, onder wie Abraham Salomon Noach (1903), die Bram werd genoemd, en Sophia (Fiet) Noach (1906).
Eduard was koopman in lompen en metalen. Hij woonde aanvankelijk op verschillende adressen in de Zutphense wijk Polsbroek. Eind 1932 werd hij failliet verklaard. Na zijn faillissement vertrok hij naar Amsterdam. Op 13 september 1933 trouwde hij daar met Anna Theeboom, geboren op 26 februari 1906 in Amsterdam. Anna was kleermaakster. Haar vader was Philip Theeboom en haar moeder Catharina Voorzanger. Na hun huwelijk vestigde het echtpaar zich opnieuw in Zutphen.
In 1934 werd hun dochter Sara geboren. Op 13 mei 1940 volgde de geboorte van hun zoon Philip. Het gezin woonde uiteindelijk aan de Groenesteeg 123.
Op 8 oktober 1941 vond in Zutphen een razzia plaats waarbij zes Joodse mannen werden opgepakt. Eduard was een van hen. Hij werd samen met de andere arrestanten naar de Zaadmarkt gebracht en vervolgens naar kamp Mauthausen gedeporteerd. Op 31 oktober 1941 overleed hij daar, 33 jaar oud. In de Duitse administratie werd als doodsoorzaak hartfalen vermeld.
Anna was op het moment van de arrestatie van haar man zwanger. Op 13 april 1942 beviel zij in Zutphen van hun dochter Eddy Catharina.
Na de dood van Eduard bleef Anna met haar drie kinderen achter. In de loop van 1942 of mogelijk begin 1943 dook zij met de kinderen onder. De vier namen kwamen voor op een onderduikerslijst van de Zutphense politiecommissaris Annink. Het onderduikadres is niet bekend. Vermoedelijk werd Anna's verblijfplaats verraden.
Op 23 maart 1943 werd Anna ingeschreven in de administratie van kamp Westerbork. Zij verbleef daar een week in de strafbarak, die onder meer werd gebruikt voor opgepakte onderduikers. Op 30 maart 1943 werd zij naar Sobibor gedeporteerd. Daar werd zij op 2 april 1943 vermoord. Zij was 37 jaar oud.
Haar drie kinderen waren niet bij haar toen zij in Westerbork verbleef. Zij waren inmiddels ondergebracht op het adres Kwartelstraat 34 in Utrecht, waar hun grootvader Salomon Abraham Noach woonde met zijn tweede vrouw Mathilda Kuijer. De kinderen verbleven daar ongeveer negen maanden.
Op 9 december 1943 werden Sara, Philip en Eddy opgehaald en naar Westerbork gebracht. In de kampadministratie werden zij als strafgevallen geregistreerd. Waarschijnlijk verbleven zij in het weeshuis van het kamp, waar kinderen zonder ouders werden ondergebracht.
Op 8 februari 1944 werden de drie kinderen naar Auschwitz gedeporteerd. Zij werden daar op 11 februari 1944 vermoord. Sara was negen jaar oud, Philip drie jaar en Eddy Catharina nog geen twee jaar.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument – Eduard Noach
- JewishGen – Zutphen, inwonersoverzicht, p. 67.
- Genealogie Online – Eduard Noach.
- Oorlogsgravenstichting – Eduard Noach.
- Stolpersteine Zutphen, persoons- en adrespagina Groenesteeg 123.
Nog openstaand onderzoek: de precieze onderduiklocatie van Anna en de kinderen is onbekend. Ook de omstandigheden waaronder de kinderen in december 1943 in Utrecht werden opgehaald, zijn nog niet vastgesteld.
Foto's