David Velleman

David Velleman werd op 12 april 1898 in Groningen geboren als zoon van Abraham Velleman en Betje Gosschalk. Hij was het jongste kind in een gezin van negen kinderen, zes jongens en drie meisjes. Zijn broer Bernard en zijn zus Regina zouden eveneens tijdens de Holocaust worden vermoord. (dutchjewry.org)

David trouwde op 24 mei 1929 in Zutphen met Edith Esther Meijer, geboren op 13 juni 1906 in Zutphen. Edith was de dochter van Alexander Meijer en Amanda Meijer-Vijth. Het echtpaar vestigde zich in Zutphen en woonde aan de Coehoornsingel 20. Hun enige kind, Abraham Alexander Velleman, werd op 9 oktober 1936 in Zutphen geboren. (oorlogsbronnen.nl)

David werkte bij de Nederlandse Spoorwegen. In bronnen wordt zijn beroep aangeduid als poetser bij de spoorwegen en als ambtenaar bij de Nederlandse Spoorwegen. Hij behoort tot de negen Zutphense NS-medewerkers wier namen na de oorlog op een gedenkplaquette in het station van Zutphen werden aangebracht. (online-begraafplaatsen.nl)

Het gezin Velleman woonde tijdens de oorlog aan de Coehoornsingel 20. In april 1941 stonden David, Edith Esther en hun zoon Abraham Alexander daar ingeschreven. Het gezin vormde daarmee een klein gezin van drie: David was 42 jaar oud, Edith 34 en hun zoon Bram nog maar vier. (Joods Monument)

In de loop van de oorlog werd de bewegingsvrijheid van David en zijn gezin steeds verder beperkt. David werd in 1943 eerst naar kamp Vught gebracht. Oorlogsbronnen vermeldt vervolgens dat hij op 7 juni 1943 naar Westerbork werd overgebracht, waar hij tot 31 augustus 1943 gevangen zat. Daarna werd hij opnieuw gedeporteerd. (oorlogsbronnen.nl)

Zijn vrouw Edith en hun zoontje Abraham Alexander waren toen al in Vught terechtgekomen. Abraham Alexander werd in juni 1943 met het zogenoemde kindertransport uit Vught via Westerbork naar Sobibor gedeporteerd. Hij was pas zes jaar oud. Edith en haar zoon werden op 3 september 1943 in Auschwitz vermoord. (Joods Monument)

David bleef achter en werd uiteindelijk eveneens naar Auschwitz gedeporteerd. Hij werd daar op 31 maart 1944 vermoord. Hij was 45 jaar oud. (Joods Monument)

De verschillende bronnen maken het mogelijk om de laatste jaren van het gezin vrij nauwkeurig te reconstrueren: David en Edith waren in Zutphen gevestigd met hun jonge zoon; Abraham Alexander werd in 1943 via Vught en Westerbork gedeporteerd en vermoord, Edith volgde in september en David overleed uiteindelijk in maart 1944 in Auschwitz.

David wordt na de oorlog bovendien herdacht als een van de Zutphense spoorwegmedewerkers die tijdens de bezettingsjaren om het leven kwamen. Zijn naam staat op de gedenkplaquette in het station van Zutphen, samen met onder anderen Jacob Hanouer. De plaquette werd op 1 juni 1948 onthuld in het toen nog door de oorlog beschadigde station. (Stolpersteine Zutphen)

Bronnen

• David Velleman, Digitaal Joods Monument, voor persoonsgegevens, familie, huwelijk, adres en de gezinsrelaties. (Joods Monument)
• David Velleman, Oorlogsbronnen, voor beroep, verblijf in Vught en Westerbork en de oorlogstijdlijn. (oorlogsbronnen.nl)
• Zutphen, Netherlands – Yizkor Book, JewishGen, p. 68, voor geboorte- en overlijdensgegevens van David, Edith en Abraham Alexander Velleman. (JewishGen)
• DutchJewry – In Memoriam, voor de registratie van David Velleman (12 april 1898 – 31 maart 1944). (dutchjewry.org)
• Oorlogsmonumenten, voor de naoorlogse gedenkplaquette voor negen omgekomen NS-medewerkers in het station van Zutphen. (online-begraafplaatsen.nl)
• Abraham Alexander Velleman, Digitaal Joods Monument, voor het kindertransport, de familiegegevens en de familiefoto uit circa 1940 waarop David, Edith en Abraham Alexander staan. (Joods Monument)