Augusta Josephina Theresia Weisz
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Helmond,
-Vermoord in kamp-
Auschwitz,
Augusta Josephina Theresia werd 5 jaar
Familie
Ouders: Johannes Weisz, Jacoba Gerarda Weisz-Vos
Verwant: Zoni Weisz, Johanna Helena Weisz, Emile Weisz
Verhaal
Augusta Josephina Theresia Weisz werd op 20 mei 1939 geboren in Helmond. Zij was een dochter van Johannes Weisz en Jacoba Gerarda Vos. Het gezin behoorde tot de Sinti. Augusta had een oudere broer, Zoni, en een jongere zus, Johanna Helena, geboren in 1941, en een jonger broertje, Emile, geboren in 1943. Zoni Weisz overleefde de oorlog. Augusta, haar ouders, haar zus en haar broertje werden tijdens de vervolging omgebracht.
Het gezin in Zutphen
Het gezin Weisz trok voor de oorlog rond in een woonwagen. In 1943 werd het rondtrekken door de Duitse bezettingsautoriteiten verboden. Johannes Weisz bracht zijn gezin daarop onder in een woning aan de Laarstraat 85 in Zutphen. Volgens de herinneringen van Zoni Weisz was zijn vader zich bewust van het toenemende gevaar voor Sinti en Roma.
Op 16 mei 1944 vond in Nederland een landelijke razzia plaats die specifiek tegen Sinti en Roma was gericht. Ook het gezin Weisz werd in Zutphen opgepakt en naar kamp Westerbork gebracht. Zoni was op dat moment niet bij zijn ouders en jongere broer en zus. Hij verbleef bij een tante. Daardoor ontkwam hij aanvankelijk aan de arrestatie.
In een later gepubliceerd interview vertelde Zoni Weisz dat hij en zijn tante enkele dagen later eveneens werden opgepakt. Met hulp van een politieagent die betrokken was bij het verzet wist hij met zijn tante en haar kinderen aan deportatie te ontkomen.
Zoni vertelde dat hij op het station van Assen de trein met zijn familie zag vertrekken. In een van de wagons herkende hij het jasje van zijn zusje Augusta. Deze herkenning maakt deel uit van zijn persoonlijke getuigenis over de deportatie van zijn familie.
Deportatie en overlijden
Op 19 mei 1944 werd het gezin Weisz vanuit Westerbork naar Auschwitz-Birkenau gedeporteerd. Augusta was toen vijf jaar oud. Zij werd daar vermoord.
Over de exacte datum van haar overlijden bestaat een verschil tussen de geraadpleegde vermeldingen. Digitaal Joods Monument vermeldt 3 augustus 1944. De adrespagina van Laarstraat 85 vermeldt 2 augustus 1944. De namenlijst in De Zutphense kehille in het bijzonder vermeldt eveneens 3 augustus 1944. Zonder aanvullend persoons- of kampdocument is dit verschil niet definitief op te lossen.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument, Augusta Josephina Theresia Weisz. Geboorteplaats en -datum, overlijdensvermelding, familieverbanden en adres Laarstraat 85.
- Digitaal Joods Monument, bezoekersbijdrage over het gezin Weisz, 7 april 2016. Informatie over het gezin, de kinderen en de Sinti-achtergrond.
- Digitaal Joods Monument, Over Karl Weisz, zijn broer Johannes Weisz, hun familie en hun gezinnen. Redactie Digitaal Joods Monument, 14 juni 2019. Familiegeschiedenis van Johannes Weisz en zijn kinderen.
- Herinneringscentrum Kamp Westerbork, Zoni Weisz. Filmportret en getuigenis over het gezin, de arrestatie op 16 mei 1944, de deportatie vanuit Westerbork en de ontsnapping van Zoni.
- Gerdien Verschoor, Herinnering aan huizen, verhalen van mensen, 5 juni 2023, p. 36 en volgende, onderdeel over Laarstraat 85. Vooronderzoek in opdracht van het College van B&W Zutphen: https://www.gerdienverschoor.nl/wp-content/uploads/2023/11/Vooronderzoek-Joods-Vastgoed.pdf.
- Peter Kooij, De Zutphense kehille in het bijzonder (2024), p. 207. Vermeldt Augusta onder de naam Augusta Jozephina Weisz Th., met geboortegegevens en overlijdensdatum 3 augustus 1944.
- Online Begraafplaatsen, Oorlogsmonumenten – personen W. Vermelding van Augusta met geboorte- en overlijdensdatum en Auschwitz als plaats van overlijden.
Onderzoeksnotities
De precieze overlijdensdatum van Augusta is niet vastgesteld. De geraadpleegde bronnen noemen 2 of 3 augustus 1944. Beide vermeldingen zijn daarom in de tekst opgenomen.
Foto's