Martha Schpektor
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Amsterdam,
-Vlak voor of tijdens de oorlog overleden-
Warnsveld,
Martha werd 33 jaar
Familie
Verhaal
Martha Schpektor (1909–1943) is een van de Joodse patiënten die tijdens de oorlog vanuit Amsterdam in psychiatrische instelling Het Groot Graffel in Warnsveld terechtkwamen. Er is relatief veel over haar laatste levensmaanden bekend.
Een belangrijke bron is het onderzoek ‘Joodse patiënten in een niet-Joodse instelling tijdens WOII’. Dat geeft informatie over haar opname, verblijf in Warnsveld en overlijden. Ook het Digitaal Joods Monument bevat familiegegevens en adressen. joods.nl
Martha Schpektor (1909–1943) werd op 12 juni 1909 geboren in Amsterdam. Zij verbleef vanaf november 1942 in psychiatrische instelling Het Groot Graffel in Warnsveld. Zij overleed daar op 23 maart 1943 en werd begraven op de Joodse begraafplaats in Zutphen.
Biografie
Martha Schpektor werd op 12 juni 1909 geboren in Amsterdam. Zij was een dochter van Abram Leiba Schpektor en Maria Schpektor-Wolkostawzer (1873–1943). Haar zus Roza Schpektor werd geboren in 1904. Martha was getrouwd met Mozes Levitus (1898–1944).
In februari 1941 woonde Martha met haar moeder en zus aan de Brahmsstraat 3 in Amsterdam.
Op 28 november 1942 werd Martha opgenomen in psychiatrische instelling Het Groot Graffel in Warnsveld. Zij kwam daar vanuit het Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam, dat tijdens de Duitse bezetting de naam Westergasthuis kreeg. Een week eerder had de rechtbank in Amsterdam toestemming gegeven voor haar opname, op verzoek van de officier van justitie.
Het Groot Graffel maakte deel uit van het Oude en Nieuwe Gasthuis, een psychiatrische instelling met vestigingen in Zutphen en Warnsveld. In het najaar van 1942 werden verschillende Joodse patiënten vanuit Amsterdam in deze instelling geplaatst.
Martha overleed op 23 maart 1943 in Warnsveld, 33 jaar oud. Zij werd volgens de Joodse gebruiken begraven op de Joodse begraafplaats in Zutphen.
Haar moeder Maria en haar zus Roza werden later in 1943 in Sobibor vermoord. Haar echtgenoot Mozes Levitus overleed in 1944.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument – Martha Schpektor
- John Stienen – Als patiënt in Zutphen of Warnsveld geplaatst
- Joods.nl – Joodse patiënten in een niet-Joodse instelling tijdens WOII
Onderzoeksaantekening
De publicatie van John Stienen noemt als primaire archiefbronnen onder andere dossiers uit het Nationaal Archief en het Regionaal Archief Zutphen. Vooral de patiëntendossiers en de rechtbankstukken rond haar opname kunnen mogelijk meer informatie opleveren over Martha's verblijf in Amsterdam en haar overplaatsing naar Warnsveld. joods.nl
Foto's