Marga Mathilde De Jong

Marga Mathilde de Jong (1922–2007)

Marga Mathilde de Jong werd op 20 mei 1922 geboren in Ahaus, Duitsland. Zij was het oudste kind van veehandelaar Adolf de Jong en Frieda de Jong-de Vries. Het gezin woonde aan de Coesfelder Straße 25 in Ahaus. Marga had onder meer een broer Herbert en een zus Henny. (Stolpersteine Zutphen)

Marga groeide op in een periode waarin de Joodse bevolking van Ahaus steeds sterker werd uitgesloten. In de beschrijving van haar leven wordt verteld dat zij als kind meemaakte dat een SA-groep antisemitische leuzen voor hun huis riep en haar vader mishandelde. Tijdens de pogrom van november 1938 werd haar vader Adolf opnieuw mishandeld. Hij vluchtte daarna naar Nederland. Frieda verkocht het huis in Ahaus ver onder de waarde en probeerde haar kinderen naar Nederland te laten vertrekken. (Stolpersteine Zutphen)

Marga vluchtte in 1938 naar Nederland. Volgens de historische beschrijving van Ahaus gingen Adolf, Herbert, Henny en Marga na de pogrom naar Aalten. Marga kwam vervolgens onder meer in Nijmegen, Scheveningen, Winterswijk en Zutphen terecht. (LWL)

In Zutphen woonde zij tijdelijk. Toen Duitsland Nederland binnenviel, dook Marga onder op boerderijen in Lintelo bij Aalten. Daar verbleef zij ook terwijl Duitse militairen tijdelijk op de boerderijen waren ingekwartierd. Zij overleefde de oorlog. (Stolpersteine Zutphen)

Haar familie had veel minder geluk. Haar vader Adolf werd vanuit Westerbork op 14 september 1943 naar Auschwitz gedeporteerd en daar vermoedelijk op 17 september vermoord. Haar broer Herbert werd eveneens gedeporteerd en kwam in Auschwitz om het leven. Haar zus Henny werd op 17 september 1943 in Auschwitz vermoord. (Wikipedia)

Na de bevrijding wachtte Marga aanvankelijk tevergeefs op de terugkeer van haar familieleden. Aan het einde van de jaren veertig vertrok zij met haar echtgenoot naar Australië. Daar hoorde zij later dat haar moeder Frieda de oorlog had overleefd in de Dominicaanse Republiek. Frieda verhuisde vervolgens naar Australië en woonde bij haar dochter Marga; zij maakte daar de geboorte van Marga's twee zonen mee. (Stolpersteine Zutphen)

Marga Mathilde de Jong overleed op 3 oktober 2007 in Australië, 82 jaar oud. Haar levensloop wordt ook beschreven in het onderzoek naar de Joodse geschiedenis van Ahaus en in het artikel van Hermann Löhring, “Die Odyssee der Kinder Henny, Herbert und Marga de Jong aus Ahaus”, opgenomen in Historische Landeskunde des Westmünsterlandes, deel 2 (2018), p. 155–177. (LWL)

Belangrijk voor de Zutphense biografie

De huidige pagina van Stolpersteine Zutphen bevat opvallend veel informatie die niet specifiek over haar verblijf in Zutphen gaat, maar afkomstig is uit de biografie van haar Stolperstein in Ahaus. De concrete Zutphense informatie is dat Marga in de oorlogsjaren in Zutphen woonde. De pagina noemt geen adres of periode waarin zij precies in Zutphen verbleef. (Stolpersteine Zutphen)

Dat is dus een punt dat ik voor de Zutphense biografie nog zou willen uitzoeken: wanneer zij precies in Zutphen woonde, bij wie zij verbleef en of er een adres of inschrijving in het Zutphense bevolkingsregister te vinden is. Dat kan haar plaats in het Zutphense onderduiknetwerk veel duidelijker maken.