Joseph Abraham van Gelder

Joseph Abraham van Gelder werd op 14 juni 1854 in Zutphen geboren als zoon van Abraham Jacob van Gelder en Rebecca de Winter. Hij woonde zijn hele leven in Zutphen.

Joseph was veehandelaar. Op 16 augustus 1897 trouwde hij in Zutphen met Bertha Jacob, die op 20 december 1862 in Aldekerk in Duitsland was geboren. Het echtpaar vestigde zich in Zutphen aan de Teniersstraat 12.

Joseph en Bertha kregen vier kinderen. Hun oudste zoon, Abraham Alfred, werd in 1897 geboren maar overleed kort na zijn geboorte. In 1898 werd hun dochter Suzanna geboren, in 1900 hun zoon Abraham Albert en in 1902 hun dochter Elisabeth.

Joseph kon zijn vee laten grazen in de weilanden in de omgeving van zijn woning. Hij bleef werkzaam als veehandelaar.

In 1935 verliet dochter Suzanna het ouderlijk huis nadat zij was getrouwd en verhuisde naar Oss. Daar kreeg zij in 1938 een dochter, Florence Berthe. In juli 1939 kwamen Suzanna en haar dochter naar Zutphen. In de achtertuin van de woning aan de Teniersstraat werd toen een foto gemaakt waarop Joseph en Bertha samen met hun kleindochter Florence te zien zijn. De foto is afkomstig uit het babyboek van Florence, dat uiteindelijk bij het Stadsarchief Oss terechtkwam. Het betreft een foto van Joseph, Bertha en hun kleindochter.

Ook zoon Abraham Albert verliet Zutphen na zijn huwelijk en vestigde zich met zijn vrouw in Haarlem. Zij kregen twee kinderen.

De jongste dochter, Elisabeth, vertrok op achttienjarige leeftijd naar Avereest. Later keerde zij terug naar Zutphen en ging bij haar ouders wonen. In het adresboek van 1938 staat zij vermeld als assistent-postbeambte. Op haar registratiekaart van de Joodse Raad werd zij beschreven als vakbekwaam op het gebied van post, telegrafie en telefonie en als iemand die gewend was personeel leiding te geven.

Joseph Abraham van Gelder overleed op 13 oktober 1940 in Zutphen. Hij was 86 jaar oud.

Zijn vrouw Bertha en hun dochter Elisabeth werden in 1943 weggevoerd en in Sobibor vermoord. Hun dochter Suzanna en haar gezin werden eveneens tijdens de oorlog vermoord.

Bronnen

• Joodse bewoners in de Schilderswijk Zutphen – Een zoektocht naar verhalen, onderdeel Familie van Gelder – Teniersstraat 12.
• De Zutphense Kehille in het bijzonder, gegevens over Joseph Abraham van Gelder en de familie Van Gelder.
• Joseph Abraham van Gelder, Digitaal Joods Monument, persoonsgegevens, familiegegevens en adresgegevens.
• Bertha van Gelder-Jacob, Digitaal Joods Monument, gegevens over haar huwelijk, gezin en de foto uit juli 1939.
• Joseph Abraham van Gelder, Oorlogsbronnen, voor de geboorte-, overlijdens- en beroepsgegevens. Deze externe online bron vermeldt als overlijdensdatum 14 oktober 1940, terwijl de andere geraadpleegde bronnen 13 oktober 1940 vermelden. Oorlogsbronnen – Joseph Abraham van Gelder
• Huwelijk Joseph Abraham van Gelder en Bertha Jacob, Zutphen, 16 augustus 1897. De huwelijksgegevens zijn opgenomen in het Digitaal Joods Monument. Digitaal Joods Monument – huwelijk Joseph Abraham van Gelder en Bertha Jacob
• Foto uit het babyboek van Florence Berthe van Gelder, Stadsarchief Oss. De foto toont Joseph Abraham van Gelder, Bertha van Gelder-Jacob en hun kleindochter Florence in de achtertuin in Zutphen, juli 1939. De foto is opgenomen bij de familiegegevens in het Digitaal Joods Monument. Digitaal Joods Monument – Bertha van Gelder-Jacob