Herbert Hans Elzas

Herbert Hans Elzas werd op 10 juni 1906 geboren in Zutphen. Hij was een zoon van Wijnand Elzas (1864–1931) en Irma Elzas-Hahn (1880–1935). Herbert werkte als koopman en was actief in het Zutphense schaakleven. In oktober 1925 werd hij lid van de Zutphense Schaakclub. Tijdens een nationale schaakwedstrijd in Zutphen, in december 1934, behaalde hij de eerste plaats in groep IV.

Herbert trouwde met Eva Elzas-Spanier, die op 3 januari 1907 in Stolzenau in Duitsland was geboren. Het echtpaar kreeg twee zonen: Ruben, geboren op 6 november 1937 in Zutphen, en Michael, geboren op 18 maart 1940, eveneens in Zutphen.

In april 1941 woonde het gezin aan de Weg naar Laren 17 in Zutphen. Herbert was in mei 1940 als vaandrig betrokken bij de gevechten op de Grebbeberg. Op 13 mei 1940 werd hij krijgsgevangen genomen. Na de Duitse inval werd hij als Joodse inwoner van Zutphen steeds verder in zijn mogelijkheden beperkt. Een aanvankelijk verleende vrijstelling van deportatie, een zogenoemde Sperre, werd later ingetrokken.

Herbert werd samen met zijn vrouw Eva en hun twee jonge kinderen via kamp Westerbork naar Sobibor gedeporteerd. Op 13 maart 1943 werden zij daar vermoord. Herbert was 36 jaar oud. Zijn zoon Ruben was vijf jaar en Michael nog maar twee jaar oud.

Bronnen:

• Digitaal Joods Monument – Herbert Hans Elzas. Geboorte- en overlijdensgegevens, beroep, ouders, echtgenote, kinderen en woonadres. De pagina bevat ook een historisch verhaal over zijn schaakactiviteiten en militaire dienst.
• Digitaal Joods Monument – Eva Elzas-Spanier. Bevestigt haar geboorte in Stolzenau, haar huwelijk met Herbert en de gegevens van hun zonen.
• Digitaal Joods Monument – Ruben Elzas. Bevestigt zijn geboorte op 6 november 1937 in Zutphen en zijn overlijden in Sobibor op 13 maart 1943.
• Digitaal Joods Monument – Michael Elzas. Bevestigt zijn geboorte op 18 maart 1940 in Zutphen en zijn overlijden in Sobibor op 13 maart 1943.
• JewishGen – Zutphen Yizkor Book, overzicht van Joodse slachtoffers. Vermeldt Herbert, Eva en hun beide zonen met geboortegegevens en overlijdensdata.
• Van school gestuurd. Kleine geschiedenis van een Joodse school in oorlogstijd, Nijmegen 1941–1943. Bevat aanvullende informatie over Herbert, zijn militaire dienst en de intrekking van zijn vrijstelling van deportatie. Publicatie als pdf