Ella Wolf

Ella Wolf werd op 24 oktober 1895 geboren in Silvolde, destijds gelegen in de gemeente Wisch. Zij was een dochter van Jacob Wolf en Lenchen Merkel. Haar vader was koopman. Haar moeder was afkomstig uit Messel in Duitsland. Haar ouders trouwden op 12 juni 1890.

Ella groeide op in een gezin met vijf kinderen. Haar broers en zussen waren Louis (1891), Rosa (1892), Godfried (1893) en Paula (1897).

Familie en woonplaatsen

Het gezin Wolf woonde aan de voormalige Bergstraat 13 in Silvolde, tegenwoordig Heuvelstraat. De familie woonde ook enige tijd in Sterkrade in Duitsland. In 1903 keerde het gezin terug naar Silvolde.

Vier van de vijf kinderen werden tijdens de Holocaust vermoord. Louis overleed in 1941 in Mauthausen, Rosa in 1942 in Auschwitz, Ella en Godfried in 1943 in Sobibor. Alleen Paula overleefde de oorlog.

In Zutphen

Ella woonde tijdens de Duitse bezetting in Zutphen. Zij verbleef aan de Nieuwstad 30. Volgens de lokale geschiedschrijving was zij alleenstaand; een eventueel gezinsverband kon niet worden gereconstrueerd. Ook is niet vastgesteld wat haar relatie was tot de andere bewoners van het adres.

Op een registratiekaart van Ella staat als adres Hofmeyrstraat 38 in Amsterdam. Ook Elisabeth Weijel-Rubens had een verhuisvergunning voor dat adres. Elisabeth vertrok volgens haar registratie tussen 25 januari en 1 februari 1943 naar Amsterdam. De gezamenlijke adresvermelding wijst erop dat Ella daar verbleef, maar de precieze omstandigheden en de onderlinge relatie zijn niet vastgesteld.

Deportatie en overlijden

Op 18 mei 1943 werd Ella vanuit Kamp Westerbork naar Sobibor gedeporteerd. Daar werd zij op 21 mei 1943 vermoord. Zij was 47 jaar oud.

Bronnen

1. Protestantse Gemeente Silvolde. Wat ons bindt, september 2024. Artikel over de familie Wolf, met de gezinsgegevens, geboorteplaatsen, woonplaatsen en de geschiedenis van de familie in Silvolde en Sterkrade.
   https://www.pgsilvolde.nl/uploads/klant748/Wob/wobseptember2024.pdf
2. Oudheidkundige Werkgemeenschap A.D.W. ‘Onderduiken – Onderduik- en woonadressen’. Bevat een korte levensbeschrijving van Ella en vermeldt haar ouders, woonplaats en arrestatie in Zutphen.
   https://adwhistorie.nl/struikelstenen-oude-ijsselstreek/lotgevallen/onderduiken/
3. Van Berkum, Marcel. ‘Struikelstenen in Heuvelstraat Silvolde’. Achterhoek Nieuws, 29 augustus 2024. Beschrijft de lotgevallen van de kinderen uit het gezin Wolf.
   https://www.achterhoeknieuws.nl/nieuws/cultuur/493902/struikelstenen-in-heuvelstraat-silvolde
4. Kooij, Peter. De Zutphense Kehille in het bijzonder. Een geschiedenis van Joods Zutphen. Stichting Nobilis in samenwerking met Historische Vereniging Zutphen, april 2024. Namenoverzicht met Ella's geboortegegevens, woonadres en overlijdensgegevens.
5. JewishGen. ‘Zutphen, Netherlands’, Yizkor Book, pp. 61–71. Vermeldt Ella Wolf, geboren in Wisch op 24 oktober 1895 en woonachtig in Zutphen.
   https://www.jewishgen.org/yizkor/Zutphen/zut061.html
6. Stichting Opdat Wij Niet Vergeten. ‘Gendringen Wisch in de Tweede Wereldoorlog’. Vermeldt Ella's geboorte- en overlijdensdatum en Sobibor als plaats van overlijden.
   https://www.ownv.nl/plaatsen/gendringen-wisch
7. Stolpersteine Zutphen. Wandelingen, Open Monumentendag 2023, onderdeel Nieuwstad 30. Bevat informatie over Ella's verblijf op dit adres en de registratiekaart met het Amsterdamse adres.
   https://www.stolpersteinezutphen.nl/sites/default/files/bestanden/20230823%20-%20OMD%20folder%20definitief%202023.pdf

Onderzoeksnotities

• Geboorteplaats: de bronnen gebruiken zowel Wisch als Silvolde. Wisch was de gemeente waarin Silvolde lag. De vermeldingen zijn daarom niet tegenstrijdig.
• Familie: de gezinsgegevens zijn afkomstig uit de lokale familiegeschiedenis. De oorspronkelijke geboorte- en huwelijksakten zijn niet ingezien.
• Verblijf in Zutphen: de lokale bronnen vermelden dat Ella in Zutphen woonde en daar werd opgepakt. Haar verblijf aan de Nieuwstad 30 is bekend. De precieze datum waarop zij daar kwam wonen is niet vastgesteld.
• Amsterdam: de registratiekaart vermeldt Hofmeyrstraat 38. Ook Elisabeth Weijel-Rubens had een verhuisvergunning voor dit adres. Of Ella bij Elisabeth woonde, en hoe hun onderlinge verhouding was, is niet vastgesteld.