Abraham Weijel
Familie - Verhaal - Foto's - Verkaufsbuch - Bronnen
- Zutphen,
-Vermoord in kamp-
Auschwitz,
Abraham werd 65 jaar
Familie
Gehuwd met: Engel Weijel-Veldman
Kinderen: Bina Weijel
Verwant: Philip Weijel
Verhaal
Er zijn twee verschillende Zutphense slagers met de naam Abraham Weijel. Voor deze biografie gaat het om Abraham Weijel (17 december 1876 – 11 december 1942), niet om Abraham Weijel (29 april 1875 – 14 mei 1943), die aan de Sprongstraat woonde.
De identificatie van de juiste Abraham wordt bevestigd door zowel Joods Monument als de slachtofferregistratie van JewishGen. Hij woonde in april 1941 met zijn vrouw en zoon aan de Laarstraat 92. Jewish Monument
Abraham Weijel (1876–1942)
Abraham Weijel werd op 17 december 1876 in Zutphen geboren. Hij was een zoon van Philip Weijel (1842–1908) en Mientje Aussen (1842–1887). Zijn moeder overleed toen hij tien jaar oud was. Abraham groeide op in een Joods gezin met meerdere broers en zussen, onder wie Meijer (1873), Philip (1875), Jeannette (1878), Marianna (1879) en Jacob (1882).
Abraham trouwde met Engel Veldman, geboren op 23 januari 1883 in Haskerland. Het echtpaar kreeg twee kinderen: Philip, geboren op 27 maart 1910 in Düren (Duitsland), en Bina, geboren op 13 december 1913 in Nijmegen.
Werk en gezin
Abraham was slager in Zutphen. Het gezin woonde aan de Laarstraat 92. In april 1941 stonden Abraham, zijn vrouw Engel en hun zoon Philip op dit adres geregistreerd.
Ook zijn zoon Philip werkte in de slagersbranche. In de historische publicatie De Zutphense Kehille in het bijzonder wordt aan het adres Laarstraat 92 een rund-, kalfs- en lamsslagerij van Philip Weijel vermeld.
Het gezin maakte deel uit van de Joodse gemeenschap van Zutphen. Verschillende leden van de familie Weijel waren werkzaam in de slagersbranche en hadden ondernemingen in de stad.
De oorlogsjaren
Tijdens de Duitse bezetting werd het gezin getroffen door de systematische vervolging van de Joodse bevolking.
Abraham werd op 11 december 1942 in Auschwitz vermoord. Hij was 65 jaar oud.
Zijn dochter Bina werd op 27 november 1942 in Auschwitz vermoord. Zij was 28 jaar.
Zijn zoon Philip werd op 8 maart 1943 vermoord in het kamp Bobrek, een buitenkamp van Auschwitz. Hij was 32 jaar oud.
Zijn vrouw Engel overleefde haar man en kinderen slechts korte tijd. Zij werd op 11 oktober 1944 in Auschwitz vermoord, 61 jaar oud.
Onteigening van de woning
De woning aan de Laarstraat 92 werd tijdens de bezetting door de Duitse autoriteiten onteigend. In het onderzoek Joodse burgers in Zutphen: onteigening en rechtsherstel van de Radboud Universiteit wordt beschreven dat de gemeente Zutphen bemiddelde bij de toewijzing van het pand aan J. Stoffels, wiens eigen woning door de Wehrmacht was gevorderd.
Het rapport vermeldt dat het pand was onteigend van Philip Weijel en zijn familie. Daarmee werd ook de woning van het gezin Weijel onderdeel van de systematische onteigening van Joods bezit in Zutphen.
Abraham heeft de verdere onteigening en de deportatie van zijn vrouw en kinderen niet meer meegemaakt.
Bronnen
- Digitaal Joods Monument, persoonsregistratie Abraham Weijel (17 december 1876).
- Digitaal Joods Monument, persoonsregistraties Engel Weijel-Veldman, Philip Weijel en Bina Weijel.
- JewishGen, Yizkor Book Zutphen, pagina 69, overzicht van Joodse oorlogsslachtoffers.
- Peter Kooij, De Zutphense Kehille in het bijzonder. Een geschiedenis van Joods Zutphen, Stichting Nobilis en Historische Vereniging Zutphen, april 2024.
- Wim van Meurs, Pieter Slaman en Marieke Oprel, Joodse burgers in Zutphen: onteigening en rechtsherstel, Radboud Universiteit, maart 2022.
- Stolpersteine Zutphen, familie- en adresonderzoek Laarstraat 92.
Aanvullende onderzoeksbevindingen
Er zijn enkele interessante bronnen die het verhaal verder kunnen aanvullen:
- De slagerij: Kooij beschrijft de Joodse slagersbedrijven in Zutphen en noemt Philip Weijel aan de Laarstraat 92. Dit biedt mogelijkheden voor onderzoek naar de bedrijfsvoering en de positie van vader en zoon.
- De onteigening: het rapport van de Radboud Universiteit bevat informatie over de overdracht van het pand en de rol van de gemeente Zutphen. Dit is een belangrijke aanvullende historische bron.
- De familiegeschiedenis: Joods Monument vermeldt de ouders en broers en zussen van Abraham. Daarmee kan zijn plaats binnen de bredere Zutphense familie Weijel worden gereconstrueerd.
Geraadpleegde bronnen
- Digitaal Joods Monument – Abraham Weijel
- Digitaal Joods Monument – Laarstraat 92
- JewishGen – Yizkor Book Zutphen
- Radboud Universiteit – Joodse burgers in Zutphen: onteigening en rechtsherstel
- De Zutphense Kehille in het bijzonder (PDF)
Bronkritische kanttekening: er zijn geen persoonlijke getuigenissen of foto's van Abraham gevonden. De biografie is daarom voornamelijk gebaseerd op genealogische registraties, adresgegevens en historische documentatie over de Joodse gemeenschap en de onteigeningen in Zutphen.
Foto's