Douwesplaats

Onderduik aan de Douwesplaats

Wanneer de situatie in de Groenesteeg te krap en kwetsbaar wordt, verhuist het gezin met de onderduikers naar een ander adres in Zutphen: de Douwesplaats. Deze woning is iets ruimer en biedt daardoor meer mogelijkheden om mensen onderdak te geven.

In dit huis verblijven onder anderen Bram en Eva Noach, die eerder vanuit Arnhem naar Zutphen waren gevlucht. De extra ruimte maakt het leven iets draaglijker, maar de omstandigheden blijven eenvoudig en geïmproviseerd. Het huishouden bestaat uit meerdere personen die dicht op elkaar leven, ieder met zijn eigen zorgen en angsten.

Om voorbereid te zijn op gevaar wordt in de woning een schuilplaats ingericht. In de achterkamer bevindt zich een luik, met daaronder een toegang tot de kelder. Bij dreiging van een razzia kunnen de onderduikers via deze route snel verdwijnen. Deze voorziening is van levensbelang, want controles en huiszoekingen blijven een constante dreiging.

Het dagelijks leven vraagt om voortdurende aanpassing. Voedsel is schaars en moet vaak via ruilhandel worden verkregen. De moeder van het gezin is veel onderweg om aan eten en andere benodigdheden te komen, soms zelfs buiten de stad. Ondanks de beperkte middelen lukt het meestal om iedereen te voeden, al wordt de situatie tegen het einde van de oorlog steeds nijpender.

De spanning neemt verder toe wanneer de gevechten rond Zutphen heviger worden. Het gezin brengt steeds meer tijd door in de kelder, waar de geluiden van schoten en militaire activiteiten duidelijk hoorbaar zijn. Voor de kinderen zijn deze ervaringen ingrijpend en blijven ze nog lang in hun herinnering aanwezig.

Toch gaat het leven, voor zover mogelijk, door. Er worden manieren gevonden om met de situatie om te gaan, hoe beperkt ook. De Douwesplaats wordt zo niet alleen een schuiladres, maar ook een plek waar mensen ondanks alles proberen samen te leven en elkaar te beschermen.

Bron

Mendelson, Bart & Kooij, Peter, Dat doe je gewoon. Zutphense onderduikverhalen 1940-1945, Zutphen, 2014, p. 74–76.