Houtmarkt 63

Onderduik aan de Houtmarkt 63

Tijdens de oorlog wordt een bovenkamer aan de Houtmarkt 63 in Zutphen gebruikt als schuilplaats voor een Joodse onderduiker. In dit pand woont de katholieke familie Van Beek, die er tevens een café-restaurant exploiteert. Ondanks de risico’s besluiten zij hun huis open te stellen.

De man die hier onderduikt is Joseph Dormits, een slager uit Zutphen. Om aan deportatie te ontkomen, moet hij verdwijnen uit het openbare leven en volledig afhankelijk worden van de bescherming van anderen. De bovenkamer van het pand biedt hem een plek waar hij zich verborgen kan houden, buiten het zicht van de bezetter.

De situatie is extra gevaarlijk omdat het café-restaurant in de laatste oorlogsjaren door de Duitsers wordt gevorderd. Daardoor bevinden zich regelmatig Duitse spoorwegmedewerkers in hetzelfde gebouw. Dit vergroot het risico aanzienlijk: ontdekking ligt voortdurend op de loer.

Toch weet Dormits de oorlog op deze plek te overleven. Pas na de bevrijding komt hij weer tevoorschijn, tot verbazing van mensen in de omgeving die niet op de hoogte waren van zijn aanwezigheid. Zijn onderduik aan de Houtmarkt laat zien hoe dicht gevaar en veiligheid soms naast elkaar bestonden, en hoe groot de moed was van mensen die ondanks alles hulp boden.

Bron

Mendelson, Bart & Kooij, Peter, Dat doe je gewoon. Zutphense onderduikverhalen 1940-1945, Zutphen, 2014, p. 92–93.