Hoogestraatje 17

Onderduik bij de familie Bovenkerk (herschreven)

Tijdens de laatste fase van de oorlog komen een Joods echtpaar, Juhl en Ilse, onverwacht terecht bij de familie Bovenkerk. Na een bombardement op Zutphen in september 1944 worden zij gedwongen hun schuilplaats te verlaten. In de chaos en onzekerheid die volgt, weten zij niet waarheen te gaan en kloppen zij in wanhoop aan bij een willekeurig huis.

Dat huis blijkt van Hendrik en Berendina Bovenkerk-Schoemaker te zijn. Hoewel de komst van de twee onderduikers onverwacht is, besluiten zij hen direct op te nemen. Wat begint als een verzoek om één nacht onderdak groeit uit tot een verblijf dat duurt tot aan de bevrijding.

Het gezin Bovenkerk leeft onder eenvoudige omstandigheden en heeft zelf ook kinderen, maar kiest er toch voor om het weinige dat er is te delen. Voedsel is schaars en moet soms op risicovolle manieren worden verkregen. Zo weet Hendrik af en toe levensmiddelen van de Duitsers te bemachtigen om de voorraden aan te vullen.

Om de veiligheid van hun gasten te waarborgen, richten zij een schuilplaats in huis in. Deze blijkt effectief wanneer er kort na de komst van de onderduikers een huiszoeking plaatsvindt. De Duitsers ontdekken de schuilplaats niet, waardoor de situatie voorlopig veilig blijft.

Ondanks het gevaar besluiten de Bovenkerks hun gasten niet te laten verplaatsen naar een ander adres. Zij zijn ervan overtuigd dat verhuizen juist meer risico met zich meebrengt dan blijven. Hun vertrouwen in de schuilplaats en hun vastberadenheid om te helpen zorgen ervoor dat Juhl en Ilse uiteindelijk tot aan de bevrijding bij hen kunnen blijven.

Het verhaal van de familie Bovenkerk laat zien hoe hulp soms spontaan ontstaat. Zonder voorbereiding of netwerk besluiten zij twee mensen in nood te beschermen, met alle risico’s van dien. Hun keuze illustreert de moed en het verantwoordelijkheidsgevoel van gewone burgers in een uitzonderlijke tijd.

Bron

Mendelson, Bart & Kooij, Peter, Dat doe je gewoon. Zutphense onderduikverhalen 1940-1945, Zutphen, 2014, p. 57–58.