Groenesteeg 12

Hier is het verhaal “Noach bij Noach” (p. 74–76), vloeiend herschreven, met behoud van namen en gebeurtenissen en zonder toevoegingen of interpretaties:

Noach bij Noach in de Groenesteeg

In de zomer van 1942 wordt de situatie voor Joodse inwoners steeds dreigender. Ook voor de familie Noach wordt duidelijk dat onderduiken noodzakelijk is. Oom Bram en tante Eva Noach verlaten Arnhem en gaan te voet op weg naar Zutphen, waar zij aankomen bij familie.

In Zutphen worden zij opgevangen bij familieleden die bereid zijn hen onderdak te bieden. De eerste tijd verblijven zij in een woning in de Groenesteeg. De ruimte in het huis is beperkt, terwijl er meerdere mensen wonen, waardoor het leven zich noodgedwongen in kleine kring afspeelt.

De omstandigheden zijn eenvoudig. Er is weinig ruimte en voedsel is schaars. Om iedereen te kunnen voeden, moet er voortdurend worden gezocht naar oplossingen. Via contacten en ruilhandel wordt geprobeerd aan eten te komen, maar dit blijft onzeker.

Na verloop van tijd verhuist het gezin naar een woning aan de Douwesplaats, waar iets meer ruimte beschikbaar is. In dit huis wordt een schuilplaats ingericht. Via een luik kunnen de onderduikers bij gevaar snel naar de kelder gaan om zich te verbergen.

Het dagelijks leven staat in het teken van voorzichtigheid. Bij geruchten over controles of razzia’s moeten Bram en Eva soms tijdelijk naar een ander adres uitwijken. Binnen het huis wordt geprobeerd zo onopvallend mogelijk te leven.

Ondanks de spanningen gaat het leven door. De moeder van het gezin zorgt voor voedsel en andere benodigdheden, vaak via ruil met boeren in de omgeving. De situatie wordt echter steeds moeilijker, vooral tegen het einde van de oorlog.

Wanneer de gevechten dichterbij komen, verblijft het gezin steeds vaker in de kelder. Het geluid van schoten en militairen is duidelijk hoorbaar. Deze periode maakt grote indruk, vooral op de kinderen die het van dichtbij meemaken.

Uiteindelijk komt er met de bevrijding een einde aan de onderduikperiode.

Bron: Dat doe je gewoon. Zutphense onderduikverhalen 1940–1945 — Bart Mendelson & Peter Kooij, p. 74–76.