Akkerstraat 12



Verhalen



Meta Vomberg werkte vanaf 1940 als verpleegster in Hilversum. Toen haar ouders besloten onder te duiken, werd zij benaderd om ook een schuiladres te zoeken. In eerste instantie wilde ze dat niet, maar na herhaalde gesprekken met bekenden van haar ouders stemde ze uiteindelijk toe.

Op 11 februari 1943 reisde ze naar Apeldoorn, waar ze werd opgehaald door Cor Krijger. Samen fietsten ze verder, terwijl ze zich voordeden als een verloofd stel. Onderweg werden ze door Duitse soldaten toegeroepen, maar niet tegengehouden. Vervolgens bracht hij haar naar Zutphen.

Daar vond ze een onderduikadres bij het echtpaar Hobrink, hun dochter Toos en haar verloofde Hendrik Bouwman. Het gezin leefde eenvoudig. Meta betaalde aanvankelijk mee aan de kosten, maar toen haar geld op was, gaf ze haar kleding en sieraden. Daarna mocht ze blijven.

Ze verbleef meestal op zolder. Overdag hield ze zich bezig met handwerk, huishoudelijke taken of lezen. ’s Avonds was ze bij het gezin beneden. Via contacten bleef ze op de hoogte van haar ouders en zus, en er werden berichten uitgewisseld.

In huis moest voortdurend rekening worden gehouden met de buren. Door de dunne muren bewoog Meta zich zo stil mogelijk. Toen haar ondergoed buiten aan de lijn hing en vragen opriep, werd besloten haar kleding voortaan binnen te drogen.

De voordeur bleef altijd gesloten en meestal sloeg de hond aan bij bezoek. Eén keer gebeurde dat niet. Meta deed toen alsof ze op bezoek was en vertrok later om zich in de schuur te verstoppen. Nadat zij weg was, merkte iemand op dat ze leek op de familie Vomberg.

Er was geen vlees, maar Meta kreeg regelmatig eieren, melk en bonen. Op vrijdag werd water naar zolder gebracht zodat ze zich kon wassen voor de sjabbat. Op zaterdag hoefde ze geen aardappelen te schillen.

Tijdens de Hongerwinter kwam een jong meisje uit het westen voedsel zoeken. Ze werd geholpen door de familie. Toen het meisje bij vertrek vertelde dat ze Joods was, verliet Meta de kamer uit angst zichzelf te verraden.

Rond de bevrijding werd de straat gebarricadeerd en lag onder vuur. De familie moest verhuizen naar Voorst, en het was vanzelfsprekend dat Meta meeging. Na de bevrijding bleef ze nog enige tijd bij hen. Meta en Toos hielden daarna contact.


Bron: Dat doe je gewoon. Zutphense onderduikverhalen 1940–1945 — Bart Mendelson & Peter Kooij, p. 32–33.



Foto's